Temel Bilimde Yapay Zeka Devrimi: Parçacık Çarpışmaları Saniyeler İçinde Modelleniyor
Fransız yapay zeka araştırma şirketi Mistral AI ile Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi (CERN), Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'ndan (LHC) elde edilen petabaytlarca ham dedektör verisini işlemek üzere geliştirdikleri açık kaynaklı 'SubAtomic-70B' modelini duyurdu. Geliştirilen özelleştirilmiş difüzyon ve transformatör hibrit mimarisi, geleneksel Monte Carlo simülasyonlarının aylar süren hesaplama yükünü dakikalar seviyesine indirerek kuantum fiziği araştırmalarında çığır açıyor.
Hesaplama Sürelerinde 100 Kat İvmelenme ve Sıfır Bilgi Kaybı
CERN Araştırma ve Bilişim Direktörü Dr. Simone Campana ortak basın toplantısında, 'Her saniye gerçekleşen 40 milyon parçacık çarpışmasından doğan anomalileri tespit etmek eskiden devasa süper bilgisayar kümeleri gerektiriyordu; SubAtomic-70B ile bu analizi %99,94 doğrulukla standart sunucu kümelerinde gerçekleştirebiliyoruz' açıklamasını yaptı. Model, Higgs bozonunun nadir bozunma kanallarını ve varsayımsal karanlık madde parçacıklarının izlerini 100 kat daha hızlı simüle edebiliyor.
Türk Fizikçiler ve Akademik Ekosistem İçin Açık Kapı
Modelin açık ağırlıklarla küresel bilim dünyasına sunulması, Türkiye'deki üniversiteler ve TÜBİTAK bünyesinde yürütülen yüksek enerji fiziği projelerine doğrudan katkı sağlayacak. Türk araştırmacılar, milyonlarca dolarlık süper bilgisayar saatlerine ihtiyaç duymadan ulusal laboratuvarlarda derinlemesine kuantum simülasyonları yürütebilecek.